De wereld van Accountancy staat nooit stil. We delen graag de ontwikkelingen in ons werkveld en onze visie hierop met u. Interessante blogs en belangrijke tips voor uw bedrijf vindt u op deze pagina.
Nieuws
 Blog   23 januari 2020

Welkom in de wereld van de cao’s: wat moet u weten?

de collectieve arbeidsovereenkomst (cao)

Door: Nicola Kraaijeveld

De collectieve arbeidsovereenkomst, kortgezegd cao, roept bij werkgevers nogal eens vragen op. De informatie over cao’s is complex en daardoor lastig om te begrijpen. In deze blog neem ik u mee in de wereld van de cao’s en hoop ik deze wereld voor u een stukje duidelijker te maken. 

Wat is een collectieve arbeidsovereenkomst (cao)?

Een collectieve arbeidsovereenkomst (cao) is een overeenkomst, waarin arbeidsvoorwaarden worden geregeld. De cao wordt aangegaan tussen één of meer werkgevers (of verenigingen van werkgevers) en één of meer verenigingen van werknemers. Meestal is er sprake van een zogenaamde ‘minimum-cao’ (90% van de gevallen), waarbij van de regels in de cao mag worden afgeweken, maar enkel in het voordeel van de werknemer. Van de ‘standaard-cao’ mag nooit worden afgeweken.

Wanneer de cao is gesloten (vaak na weken onderhandelen), wordt schriftelijk mededeling gedaan bij de dienst Registratie, Beheer en Informatie van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Als er een akkoord is bereikt en de minister in kennis is gesteld daarvan, dan kan de cao rechten verschaffen aan werknemers gedurende de tijd waarvoor de cao is afgesloten. Dit geldt ook voor al bestaande arbeidsovereenkomsten.

Algemeen verbindend verklaring van de cao

Een cao is een overeenkomst die wordt gesloten tussen twee partijen, de vakbond en de werkgevers(organisatie). Dat wil dus ook zeggen dat de rechten en plichten uit die cao in beginsel slechts voor deze twee partijen gelden. Wanneer een cao wordt afgesloten tussen FNV Bondgenoten en een werkgeversorganisatie waarvan taxicentrale A, B en C lid zijn, dan wil dat zeggen dat A, B en C zich aan de cao moeten houden. Werkgever D, die geen partij was, hoeft dat normaal gesproken niet. 

De uitzondering op die regel is de zogenaamde algemeen verbindend verklaring (AVV) van een cao. Deze algemeen verbindend verklaring kan worden verzocht door één of meer werkgevers(organisaties), of door één of meer vakbonden die partij zijn bij de cao. 

Wanneer hierom is verzocht, kan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) besluiten dat de cao algemeen verbindend wordt verklaard. Dat doet hij pas wanneer een belangrijke meerderheid (vanaf 55%) van de in het gehele land of in een gedeelte van het land werkzame personen reeds onder de cao valt.

Het gevolg van een algemeen verbindend verklaring is dat vanaf dat moment alle soortgelijke arbeidsovereenkomsten (van dezelfde soort arbeid) ook onder de cao vallen. Dat wil dus zeggen dat werkgevers zich aan de plichten van de cao moeten houden, in bovenstaand geval dus ook werkgever D. De algemeen verbindend verklaring kan maximaal twee jaar duren. Daarna moet een nieuw verzoek worden ingediend.

Rechten en plichten uit de cao voor vakbondsleden

Vakbondsleden zijn automatisch partij bij de cao wanneer hun vakbond partij is bij het afsluiten van de cao. Wanneer ook hun werkgever partij is (eventueel via een werkgeversorganisatie) en ze onder de werkingssfeer van de cao vallen, zijn beiden gebonden en kunnen beiden zowel rechten als plichten uit de cao halen.

Wanneer er sprake is van algemeen verbindend verklaring maakt het niet uit of de vakbond van de vakbondsleden partij is of dat de werkgever al dan niet partij is. Bij algemeen verbindend verklaring van de cao geldt deze automatisch.

Rechten en plichten uit de cao voor niet-vakbondsleden
Voor niet-vakbondsleden is het anders. Is de werkgever ook geen partij, dan zijn er geen rechten te ontlenen, tenzij er sprake is van algemeen verbindend verklaring.

Is de werkgever wél indirect of direct partij bij de cao, dan heeft hij de plicht om ook niet-vakbondsleden zo te behandelen als hij vakbondsleden behandelt onder de cao. De cao is dus van toepassing. Het is echter wel zo dat hoewel de werkgever de plicht heeft om de cao toe te passen, de werknemer niet het recht heeft om dat af te dwingen als hij geen vakbondslid is (van een vakbond die partij is).

Dit laatste is een vreemde situatie: de werkgever heeft wel de plicht om iets te doen, maar de werknemer kan zijn bijbehorend recht niet afdwingen. Reden daarvoor is dat het anders geen zin meer zou hebben om vakbondslid te worden en dit zelfs nadelig zou kunnen uitpakken.

Wanneer is de cao van toepassing?

 Onder welke cao valt u?

Een flink aantal beroepsgroepen heeft al een collectieve arbeidsovereenkomst, zoals de cao klein metaal, de cao bouw & infra en de cao hoveniersbedrijf. Onder welke specifieke cao een bepaalde werknemer valt ligt aan de sector waarin de werknemer werkzaam is. Tevens ligt het er uiteraard aan of een werkgever is gebonden aan een bepaalde cao. Een overzicht van de belangrijkste geldende collectieve arbeidsovereenkomsten is bijvoorbeeld te vinden op de websites van vakbonden (zoals FNV Bondgenoten). Op de website over cao’s van het ministerie van SZW kunt u zien of een cao algemeen verbindend is verklaard. En voor welke periode dat het geval is.

Als er in de arbeidsovereenkomst een verwijzing naar een bepaalde cao staat, dan zijn de rechten en plichten uit de betreffende cao van toepassing. Staat er geen verwijzing in de arbeidsovereenkomst naar de bepalingen uit de cao of naar de cao als geheel, dan is het voor een werknemer die geen vakbondslid is, erg lastig om iets te doen tegen het niet naleven.

Is uw werknemer wel vakbondslid, dan kan hij u (in rechte) aanspreken op het feit dat u de bepalingen uit de cao moet naleven. De werknemer kan een procedure bij de kantonrechter opstarten.

Vragen?

Heeft u naar aanleiding van deze blog vragen over de cao? Neem dan vrijblijvend contact op met Nicola Kraaijeveld.

Nicola Kraaijeveld

HR Adviseur

Nicola Kraaijeveld
Contact opnemen

Advies over de collectieve arbeidsovereenkomst (cao)

Het cao-recht is ingewikkelde informatie. In deze blog zijn dan ook lang niet alle aspecten aan de orde gekomen. Heeft u vragen over de cao of de werking hiervan, neem dan contact met ons op. Wij helpen u graag.

Deel dit bericht:

Wellicht vind je dit ook interessant

Special Lonen 2020
 Special   13 januari 2020

Special Lonen 2020

De Special Lonen 2020 bevat relevante informatie voor werkgevers en HR-adviseurs. Deze editie geeft cijfers over het minimumloon, premiepercentages werknemersverzekeringen, inkomensafhankelijke bijdrage Zvw, premie WW en arbeidskortingen, LIV en LKV en het gebruikelijk loon voor de dga.  

Lezen
Belastingvrij schenken in 2020
 Nieuws   8 januari 2020

Belastingvrij schenken in 2020

Ook dit jaar kunt u weer belastingvrij schenken. De algemene vrijstelling voor 2020 is geïndexeerd en bedraagt nu €2.208. De vrijstelling voor schenkingen aan kinderen is eveneens geïndexeerd en bedraagt nu €5.515 per kind. Er geldt geen specifieke vrijstelling voor schenkingen aan kleinkinderen.  

Lezen
Blog rekeningrijden
 Blog   7 januari 2020

Rekeningrijden: wat staat ons te wachten?

Het toenemende fileprobleem en de opkomst van het elektrische rijden zorgen ervoor dat het rekeningrijden weer een hot item is op de politieke agenda. Tot op heden hebben de discussies nog niet tot een invoering van het rekeningrijden geleid. Maar wat kunnen we in de toekomst verwachten van het rekeningrijden?

Lezen

Up-to-date blijven?

Meld uzelf aan voor onze nieuwsbrief en ontvang als eerste het laatste nieuws in uw inbox.

aanmelden
Contact
Volg ons

Postbus 463
4200 AL Gorinchem

0183 697 979 info@vnacc.nl
Gorinchem
Van Noordenne Accountants Gorinchem

Kleine Landtong 15
4201 HL Gorinchem

Giessen
Van Noordenne Accountants Giessen

Distributiestraat 25
4283 JN Giessen

Hardinxveld
Van Noordenne Accountants Hardinxveld-Giessendam

Buitendams 91 
3371 BB Hardinxveld-Giessendam